Çevresel güvensiz çalışma koşulları nelerdir?
İş kazalarının nedenleri incelendiğinde sosyolojik, fizyolojik, psikolojik, eğitim ve teknik konuların etkili olduğu gibi çalışanların kullandıkları malzeme, makine ve iş ortamı gibi birçok faktörlerden de kaynaklı iş kazaları oluşmaktadır. Cascio iş kazasının nedenini güvensiz çalışma koşulları ve güvensiz çalışma davranışları şeklinde sınıflandırmıştır. Güvensiz çalışma koşulları kendi içerisinde fiziksel ve çevresel olmak üzere ikiye ayrılır. Fiziksel koşullar; yetersiz makine koruyucusu, bozuk donanımı ve koruyucu ekipman eksikliğini içerir. Çevresel koşullar; stres, toz, radyasyon gürültü gibi etkenlerdir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına göre güvensiz hareketler (emniyetsiz yükleme, koruyucuları kullanılmaz hale getirme, kişisel koruyucuları kullanmama, bozuk malzeme kullanma, makinaları veya malzemeleri sürekli temizleme, uygunsuz hareket yapma gibi) ve güvensiz durumlardan (kaygan zemin, makine ve bireysel koruyucu yetersizliği, gürültü, uygun aydınlatma ve havalandırmanın olmaması vb. gibi) kaynaklanmaktadır. Emniyetsiz hareketlerden çalışan kişi, güvensiz durumlardan ise işveren sorumludur. Ülkemizdeki iş kazalarının nedenlerine yönelik makine kimya endüstrisinde yapılan bir çalışmada, kazaların %95’inin kişisel koruyucu ekipman kullanmama ve güvensiz davranış kaynaklı olduğunu, %5’nin ise teknik nedenden kaynaklandığını ortaya koymuştur. Kepir (1981) ise iş kazalarının % 88’inin insan faktörüne bağlı olduğunu,% 10’unun mekanik yetersizlikten kaynaklandığını ve %2’sinin de insan kontrolü dışında olduğunu tespit etmiştir. Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) üyeleri iş kazası açısından incelendiğinde; donanımı ve aletleri düzensiz kullanma, dikkatsiz çalışma ve kişisel koruyucu ekipman kullanmama gibi çoğunlukla güvensiz hareketlerden kaynaklı olduğu görülmüştür. İş kazalarının %87’sini güvensiz hareketler, %13’ünü de güvensiz şartlar meydana getirmektedir.